بيوگرافی کامل خواننده معروف مرحوم هايده

هایده، خواننده معروف ایرانی در ۲۱ فروردین سال ۱۳۲۱ خورشیدی در تهران به دنیا آمد. نام اصلی وی معصومه دده بالا است.هایِده واژه‌ای عربی است به معنای زن توبه کرده که با نگاه به نامهای آلمانی چون هایدی، هایدا و هایده در زبان فارسی رواج یافته‌است.

هایده در سن بیست و شش سالگی، در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد. در عمل ورود وی به صحنه موسیقی ایران مدیون موفقیت خواهر کوچکترش مهستی بود. هر چند مهستی از هایده کوچکتر بود ولی کار هنری اش را زودتر از هایده شروع کرد و به دنبال موفقیت مهستی (با آهنکهایی چون «آنکه دلم را» ساخته پرویز یاحقی) هایده نیز تصمیم به ورود به دنیای موسیقی گرفت. اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گلها در رادیو آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه های پاپ علاقه مند شد که بیشتر از ساخته‌های جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.پروفسور اریک نخجوانی درباره صدای هایده در دانشنامه ایرانیکا (Encyclopedia Iranica) می‌نویسد: «تلفیق قدرت حنجره و مهارت در تکنیک‌های آوازی، به صدای کنترآلتوی او جنس و طنینی نادر برای اجرای آواز داده بود. از آن گذشته، حس قوی او در زمان بندی موسیقایی، داشتن ریتم روان در اجرا و بیان شاعرانه و موثر موسیقایی، به او این امکان را داد تا هر ترانه‌ای را که می‌خواند به شکلی تأثیرگذار اجرا کند...»